ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΜΑΡΑΘΑΣΑΣ
ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΑΣ
ΦΡΑΧΤΗΣ ΚΑΛΟΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
Στους υδατοφράκτες του Καλοπαναγιώτη και της Λεύκας που βρίσκεται στα χωριτικά όρια του Καλοπαναγιώτη, επιτρέπεται το ψάρεμα. Οι ερασιτέχενες ψαράδες δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για φράγματα όπου υπάρχουν πέστροφες. Η πέστροφα επιβιώνει σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, όπου η εναλλαγή της θερμοκρασίας του νερού δεν είναι απότομη γι’ αυτό πέστροφες δεν υπάρχουν σε όλα τα φράγματα. Είδη Ψαριών στους υδατοφράκτες μας: Υδατοφράκτης Καλοπαναγιώτη: Ιριδίζουσα Πέστροφα, Κουνουπιέρης, Καφετιά Πέστροφα, Αλβούρνος Υδατοφράκτης Λεύκας: Ιριδίζουσα Πέστροφα, Κουνουπιέρης, Αστακός, Κυπρίνος, Κοκκινοφτέρα, Καφετιά Πέστροφα Άδειες και Όροι: Οι άδειες ψαρέματος εκδίδονται από τα κεντρικά και τα επαρχιακά γραφεία του Τμήματος Αλιείας. Λήγουν την 31η Δεκεμβρίου του χρόνου που εκδόθηκε και ο δικαιούχος καταβάλλει 17 Ευρώ για ένα υδατοφράκτη και 34 Ευρώ για πέραν του ενός. Οι άδειες είναι προσωπικές και εκδίδονται μόνο σε άτομα άνω των 12 ετών. Οι ώρες ψαρέματος είναι μιά ώρα πριν την ανατολή του ήλιου και μια ώρα μετά τη δύση του. Ο κάτοχος άδειας ψαρέματος απαγορεύεται να χρησιμοποιεί περισσότερα από ένα καλάμι με μισίνα. Απαγορεύνται όλοι οι άλλοι τρόποι ψαρέματος. Το ψάρεμα επιτρέπεται μόνο στις όχθες του υδατοφράκτη.
ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΤΟΥ ΚΥΚΚΟΥ
Ο Νερόμυλος του Κύκκου έχει κηρυχθεί σε αρχαίο μνημείο και έχει αποκατασταθεί από το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Είναι ένα από τα αξιολογότερα μνημεία του Καλοπαναγιώτη και πόλος έλξης πολλών επισκεπτών. Βρίσκεται ένα χιλιόμετρο περίπου νοτιότερα του Μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή σ’ ένα καταπράσινο περιβάλλον. Ακολουθώντας την κυκλική διαδρομή που ξεκινά από την οδό Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή η το Ενετικό Γεφύρι, θα φτάσετε στο νερόμυλο που βρίσκεται στο μέσο περίπου της διαδρομής. Εκεί θα ξεκουραστείτε και θα θυμηθείτε τρόπους ζωής μιας άλλης εποχής, τότε που οι μυλόπετρες ένωναν το τραγούδι τους με τον ήχο του νερού που κυλούσε στο ποτάμι, πότε άγριο και ορμητικό, πότε ήσυχο και κελαρυστό. Μνημείο επιβλητικό αποτελεί σημαντικό δείγμα της προβιομηχανικής τεχνολογίας στην Κύπρο. (βλ. Δραστηριότητες, Πεζοπορία 2η Διαδρομή) Ο Μύλος του Κύκκου ανήκε στο Μοναστήρι του Κύκκου. Σώζεται ολόκληρο το σύμπλεγμα των κτηρίων που το αποτελούν. Πάνω από την ψηλή καμάρα περνά το αυλάκι που έφερνε το νερό στον ψηλό πύργο τον «ανάολο» από όπου έπεφτε με δύναμη στο χαμηλότερο σημείο του μύλου σε καμαροσκέπαστο χώρο.
ΓΕΦΥΡΑ ΧΩΡΙΟΥ
ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΟ
Ο Ερευνητικός Σταθμός Υδατοκαλλιέργειας Γλυκού Νερού στον Καλοπαναγιώτη ιδρύθηκε από το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών το 1969. Βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του φράγματος του Καλοπαναγιώτη και καλύπτει έκταση 60,000 m2. Τα πρώτα πειράματα έγιναν στην καλλιέργεια της ιριδίζουσας πέστροφας (Oncorbynchus mykiss), καθώς και σε άλλα είδη της οικογένειας των σαλμονοειδών. Εγκαταστάσεις Ο Σταθμός διαθέτει εγκαταστάσεις συνολικής χωρητικότητας 800 m3 για την εκτροφή ψαριών, οι οποίες αποτελούνται από πολυεστερικές δεξαμενές διαφόρων χωρητικοτήτων, τέσσερις τσιμεντένιες δεξαμενές (raceways) και μία μικρή χωμάτινη λίμνη. Το εκκολαπτήριο του Σταθμού διαθέτει έξι σειρές λεκανών (flow through system) για την εκκόλαψη αυγών πέστροφας, συνολικής χωρητικότητας 0.5 εκατομμυρίου αυγών, καθώς και κωνικά και τύπου Mc-Donald δοχεία για την εκκόλαψη αυγών άλλων ειδών. Στο Σταθμό γίνεται μερική επανακυκλοφορία του νερού. Το νερό, κατά τους χειμερινούς μήνες, προέρχεται από τον παρακείμενο υδατοφράκτη, ενώ κατά τους θερινούς μήνες από φυσικές πηγές πλησίον του Σταθμού. Για τον καθαρισμό του εισερχόμενου και εξερχόμενου νερού, ο Σταθμός διαθέτει εγκαταστάσεις στις οποίες γίνεται επεξεργασία του νερού, με δεξαμενές καθίζησης και αποστείρωσης με υπεριώδη ακτινοβολία. Επίσης, ο Σταθμός διαθέτει κτίριο με ελεγχόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες, το οποίο χρησιμοποιείται για την αναπαραγωγή του οξύρρυγχου αλλά και άλλων ειδών ψαριών, εξοπλισμό για την παραγωγή τροφής ψαριών, καθώς και μικρό εργαστήριο, γραφεία και εγκαταστάσεις για το προσωπικό. Έρευνα & Ανάπτυξη • Αναπαραγωγή, εκτροφή γόνου και πάχυνση της ιριδίζουσας πέστροφας (Ο. mykiss) • Αναπαραγωγή ειδών οξύρυγχου • Αναπαραγωγή και καλλιέργεια ειδών κυπρίνου • Καλλιέργεια χελιού (Anguilla Anguilla), λαβρακίου (Micropterus salmoides), γατόψαρου (Ιctalurus punctatus), κυπρίνων (Cyprinus carpio kai Carassius carassius), κοκκινοφτέρας (Rutilus rutilus), χρυσόψαρου (Carassius auratus) και τίγκας (Tinca tinca) • Εμπλουτισμός των υδατοφρακτών με διάφορα είδη ψαριών για ερασιτεχνική αλιεία Διάθεση αυγών και γόνου πέστροφας σε ιδιωτικά ιχθυοτροφεία Παραγωγή ιριδίζουσας πέστροφας Η ιριδίζουσα πέστροφα (O. mykiss) συναντάται σε πολλές περιοχές με εύκρατο κλίμα ανά τον κόσμο, αφού έχει εισαχθεί στα εσωτερικά ύδατα πολλών χωρών. Ζει σε γλυκά νερά και τρέφεται με έντομα, καρκινοειδή, μαλάκια, αυγά ψαριών και μικρά ψάρια. Η αναπαραγωγική περίοδος της πέστροφας στην Κύπρο διαρκεί από το Νοέμβριο μέχρι το Μάιο. Τα αυγά εκκολάπτονται στις ειδικά κατασκευασμένες λεκάνες για 25-30 ημέρες μετά τη γονιμοποίησή τους και οι νύμφες συλλέγονται και μεταφέρονται σε δεξαμενές χωρητικότητας 500 lit. Περίπου 12 μέρες μετά την εκκόλαψη ο γόνος αρχίζει να τρέφεται με ξηρά τροφή. Όταν τα ψάρια φτάσουν στο στάδιο του ιχθυδίου (3-5 g), μεταφέρονται στις τσιμεντένιες δεξαμενές τύπου raceways. Τα ιχθύδια απελευθερώνονται κυρίως στους υδατοφράκτες, για σκοπούς εμπλουτισμού για προώθηση του ερασιτεχνικού ψαρέματος. Επίσης τα ιχθύδια -αλλά και γονιμοποιημένα αυγά- διατίθενται στα ιδιωτικά ιχθυοτροφεία. Παραγωγή οξύρρυγχου Ο οξύρρυγχος Σιβηρίας, Acipenser baeri, είναι είδος γλυκού νερού, και ζει σε θερμοκρασίες νερού μεταξύ 1-26 °C. Μπορεί να ζήσει μέχρι 60 χρόνια και ωριμάζει σεξουαλικά μεταξύ 7-12 χρόνων, ανάλογα με τη θερμοκρασία νερού και τη διαθεσιμότητα τροφής. Οξύρρυγχοι του είδους αυτού έχουν εισαχθεί στην Κύπρο από την Ουγγαρία το 1993, με στόχο την αναπαραγωγή τους και μελλοντικά την προώθηση της καλλιέργειάς τους από τα κυπριακά ιχθυοτροφεία γλυκού νερού. Έχοντας υπόψη τα περιορισμένα εσωτερικά ύδατα της Κύπρου, την ανθεκτικότητα του οξύρρυγχου Σιβηρίας σε συνθήκες μέτριας ποιότητας νερού, καθώς και την μεγάλη εμπορική αξία της σάρκας και του χαβιαριού του, το είδος φαίνεται κατάλληλο για καλλιέργεια στην Κύπρο.
ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΜΟΡΦΟΥ
ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΣΤΕΡΑΧΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ
Οι μαγευτικές διαδρομές στο χωριό και στη γύρω περιοχή με την υπέροχη θέα και την πλούσια βλάστηση, τα μονοπάτια της φύσης κατά μήκος του Σέτραχου ποταμού αποτελούν πρόκληση για τους πεζοπόρους. “Το Μονοπάτι Μελέτης της Φύσης” είναι μοναδική εμπειρία.
ΣΑΦΑΡΙ ΜΕ ΜΟΤΟΣΥΚΛΕΤΕΣ
Νιώστε τον ενθουσιασμό της οδήγησης μιας ισχυρής τετράτροχης μοτοσυκλέτας σε μερικές από τις πιο εκπληκτικές τοποθεσίες της Κυπριακής υπαίθρου. Η οδήγηση τετράτροχης μοτοσικλέτας δεν εξαρτάται από τον καιρό και επομένως, είναι μία δραστηριότητα για όλο το χρόνο.
ΕΝΕΤΙΚΟ ΓΕΦΥΡΙ
Το ενετικό γεφύρι, ένωνε παλαιότερα το χωριό με το Μοναστήρι το πρώτο Δημοτικό Σχολείο και την αγροτική περιοχή που βρίσκεται πέρα από αυτό. Βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το Μοναστήρι ανάμεσα σε πανύψηλα πλατάνια, σε μικρή απόσταση από το σημείο που οι Απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας βάπτισαν Χριστιανό τον Άγιο Ηρακλείδιο. Εδώ κάθε χρόνο, στις 6 Ιανουαρίου, ημέρα των Θεοφανείων, γίνεται η βάπτιση του Σταυρού σε μια κατανυκτική τελετή. Ακολουθεί βέβαια, η προσφορά των παραδοσιακών λουκουμάδων στην πλατεία του Μοναστηριού.
ΠΕΡΙΟΧΗ ΙΑΜΑΤΙΚΩΝ ΝΕΡΩΝ
Οι θειούχες πηγές βρίσκονται στις όχθες του ποταμού Σέτραχου, δίπλα στη γέφυρα της Ενετικής γέφυρας. Οι θεραπευτικές ιδιότητες των νερών ήταν γνωστές από την αρχαιότητα. Ολόκληρη η περιοχή αποτελούσε μέρος του αρχαίου βασιλείου της Σόλης, του οποίου οι βασιλείς χρησιμοποιούσαν την περιοχή ως θέρετρο ευεξίας συνδυάζοντάς την με τις κυνηγετικές τους εξορμήσεις. Λέγεται ότι ένας ναός αφιερωμένος στον Ασκληπιό, στον αρχαίο θεό της θεραπείας, βρισκόταν στο ίδιο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η Μονή του Λαμπαδιστή. Τα νερά του ιαματικού λουτρού χρησιμοποιούνται ανά τους αιώνες μέχρι σήμερα για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Μετά την ανακήρυξη της εκκοσμίκευσης και την κίνηση του μοναχισμού, το μοναστήρι του Αγίου Ηρακλειδίου χτίστηκε στον ίδιο χώρο και το Ασκληπιείο μετατράπηκε σε Χριστιανικό Κέντρο Υδροθεραπείας.Η υδροθεραπευτική δραστηριότητα διακόπηκε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αλλά ξεκίνησε και πάλι, αρχικά στα κελιά του μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη και αργότερα στα σπίτια του χωριού Καλοπαναγιώτης και έφτασε στο ζενίθ της κατά τις δεκαετίες 1920-1950. Οι θεραπευτικές ιδιότητες των θειούχων νερών του Καλοπαναγιώτη έχουν επανειλημμένα διαπιστωθεί από επιστημονικές αναλύσεις σε χημικά εργαστήρια της Ευρώπης. Τα νερά αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για εσωτερική θεραπεία (διαταραχές του πεπτικού συστήματος, των ουροποιητικών οργάνων, αδυναμία και αναιμία και δερματικές παθήσεις), όσο και για εξωτερική θεραπεία, με λουτρά (ρευματικές παθήσεις, αρτηριακή πίεση, διέγερση του νευρικού συστήματος, δερματικές παθήσεις και άλλες).
